Menu

Czym jest jąkanie i jak je leczyć?

August 27, 2015 - Baza wiedzy
Czym jest jąkanie i jak je leczyć?

Jąkanie często bywa przypadłością wyśmiewaną i parodiowaną. Tymczasem problem ten stanowi wadę wymowy, która dotyka całkiem spory odsetek światowej populacji, utrudnia komunikację z otoczeniem oraz negatywnie wpływa na jakość życia. Przypadłość można scharakteryzować stosunkowo łatwo, warto jednak podkreślić, iż każdy pacjent wymaga indywidualnego podejścia oraz dobrania odpowiedniej terapii. Jąkanie polega m.in. na charakterystycznym przeciąganiu dźwięków, robieniem długich przerw między wyrazami, powtarzaniu słów bądź konkretnych sylab. Charakterystyczne są również problemy z oddychaniem (częstsze wdechy, zadyszka), stosowanie wypełniaczy i embołofrazji (yyyyy…….. eeee….itp.), współruchy, a także unikanie kontaktu wzrokowego z rozmówcą. W wyniku tych zaburzeń komunikacja werbalna pozostaje utrudniona – w związku z czym niejednokrotnie pojawiają się negatywne emocje (jak wstyd), a nawet lęki. Osoba jąkająca się często unika wypowiadania się, przez co postępuje jej izolacja w grupie znajomych czy współpracowników. Co ciekawe, przypadłość ta u dzieci uaktywnia się jedynie w towarzystwie innych osób. Gdy dziecko mówi do siebie, nie jąka się.

Skala problemu

Szacuje się, że jąkanie dotyka nawet 1 % ogółu populacji światowej. Najczęstszymi ofiarami tego stanu pozostają dzieci – niemniej jednak również pośród dorosłych nie brakuje jąkających się. Taka utrata kontroli nad własnymi wypowiedziami może występować niezależnie od płci, wieku, wykształcenia i statusu społecznego. Co istotne – początkowo problem ma postać łagodną, niestety z czasem może się pogłębiać, szczególnie, jeśli nie zainterweniuje się odpowiednio wcześnie. Lęk przed wypowiedzią i interakcjami u osób jąkających się występuje niemal zawsze, ma jednak różne nasilenie.

Sposoby leczenia

Osoba jąkająca się przed podjęciem terapii powinna zgłębić swój problem – tzn. określić w jakich okolicznościach najczęściej przytrafiają jej się nasilone objawy. Warto wykazać się też odwagą i nie ukrywać swojej przypadłości, dzięki otwartemu stosunkowi do otoczenia łatwiej będzie bowiem budować poczucie własnej wartości, a tym samym – rozpocząć skuteczny proces leczenia. Sama terapia jąkania najkrócej trwa w przypadku dzieci. Około 3 – 4 miesięcy współpracy z logopedą i psychologiem daje na ogół dobre efekty – wiele zależy jednak od tego, jak bardzo zaburzenie mowy jest nasilone. U dorosłych osób trudniej o leczenie zakończone sukcesem, bardzo istotnym jest jednak, by nie unikać wypowiadania się, a przeciwnie, jak najczęściej podejmować próby artykułowania swoich myśli.

Poza profesjonalną terapią logopedyczną czy psychologiczną bardzo istotne jest też odpowiednie traktowanie osoby jąkającej się przez bliskich i otoczenie. Nie chodzi o to, by stwarzać warunki cieplarniane, jednak warto zdać sobie sprawę, jakie zachowania mogą ułatwić funkcjonowanie komuś dotkniętemu tą przypadłością. Przede wszystkim należy osobę jąkającą się traktować na równi ze sobą, uważnie słuchać, nie przerywać jej wypowiedzi, nie okazywać zniecierpliwienia i nie poprawiać. Może to obniżyć i tak już niską samoocenę takiego człowieka. Warto utrzymywać podczas rozmowy kontakt wzrokowy (choć może być to trudne). Jeśli osobą jąkającą się jest dziecko warto zacząć terapię już od najmłodszych lat. Epizody jąkania pojawiające się między 3 a 5 rokiem życia często przemijają samoistnie, niemniej warto w tym okresie wykazać się szczególną cierpliwością i wyrozumiałością wobec podopiecznego.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *